อนาถบิณฑิกเศรษฐีมีชื่อเดิมว่า สุทัตตะ แปลว่า ผู้มีตนดี คือ ตั้งตนไว้ดี ไม่มีชั่วเลย หรือผู้มีการให้ทานอันดี
ท่านเป็นชาวเมืองสาวัตถี เป็นบุตรของท่านสุมนมหาเศรษฐี ที่มาของชื่อ อนาถบิณฑิกะ คือ อุปนิสัยของท่านเป็นคนไม่ตระหนี่ เป็นผู้มีการให้ทานเป็นปกติ อย่างสม่ำเสมอเต็มเปี่ยมบริบูรณ์ และมีเมตตากรุณาให้ ทานแก่คนยากคนจนเสมอ จนได้ชื่อว่า อนาถบิณฑิกะ แปลว่า ผู้ให้ก้อนข้าวสำหรับคนยากไร้
ท่านมีน้องชายคนหนึ่งชื่อ สุภูติกุฎุมพี รูปหล่อทะมัดทะแมง และมีน้องสาวชื่อ สิริสุมนา ท่านอนาถบิณฑิกะมีภรรยาชื่อว่า บุญญลักษณา ซึ่งเป็นน้องสาวของเศรษฐีในกรุงราชคฤห์ ที่มีชื่อว่า ราชคหเศรษฐี ส่วนน้องสาวของท่านอนาถบิณฑิกะ ก็เป็นภรรยาของราชคหเศรษฐีเช่นกัน และท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐีกับท่านราชคหเศรษฐีก็เป็นสหายกัน
ทั้งสองต่างก็ไปมาหาสู่เพื่อค้าขายกัน ราชคหเศรษฐีจะเอาสินค้าบรรทุกเกวียน ๕๐๐ เล่ม มาขายในเมืองสาวัตถี ระหว่างกรุงราชคฤห์กับเมืองสาวัตถี พอใกล้จะถึงเมืองสาวัตถีอีก ๑ โยชน์ ก็ให้บริวารไปส่งข่าวให้ท่านอนาถบิณฑิกะทราบ ส่งข่าวมาก่อนเพื่ออนาถบิณฑิกเศรษฐีจะได้เตรียมตัวออกไปต้อนรับท่านราชคหเศรษฐีด้วยตนเอง แล้วก็จะเชิญท่านราชคหเศรษฐีขึ้นยานพาหนะคันเดียวกัน ทักทายสารทุกข์สุขดิบกัน คุยกันไปเรื่อย ๆ ด้วยความปลื้มปีติยินดีแล้วก็พาเข้าเมืองสาวัตถี ราชคหเศรษฐีจะมาพักที่บ้านท่านอนาถบิณฑิกะ จนกระทั่งค้าขายเสร็จ พอเสร็จเรียบร้อยก็เดินทางกลับเมืองของตน แล้วในทำนองเดียวกัน เมื่อท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐีไปค้าขายที่กรุงราชคฤห์ ก็จะนำสินค้าจากเมืองสาวัตถีไปขายที่กรุงราชคฤห์ก็จะได้รับการต้อนรับอย่างดีจากราชคหเศรษฐีเช่นเดียวกัน คือ พอจะถึงอีก ๑ โยชน์ก็จะเอารถออกมารับ แล้วก็นั่งรถไปด้วยกัน
